IM ATE, PALOK TRABOINI (1888 -1951) Mesues, poet dhe luftetar i kryengritjeve te Malesise se Madhe 1911-1912 dhe i luftes se Koplikut per mbrojtjen e Atdheut nga agresioni jugosllav. Mesues ne shkollen shqipe te Prizrenit qysh ne vitin 1910 dhe per 40 vjet me rradhe mesues ne shkollat e qytetit dhe fshatrave te Shkodres. Qysh ne vitin 1910, sapo del nga bankat e shkolles shkruan nje seri artikujsh plot pathos patriotik ne gazeten e Dom Ndoc Nikajt "Bashkimi", si dhe shkruan kur ishte mesues ne Prizren ne 1911 poemen me rreth 1500 vargje "Lufta e Maleve", kushtuar luftrave te pergjakshme te Hotit, Grudes e Malesise se Madhe per pavaresi kombetare. Kur serbo-malazezet zbuan familjet shqiptare nga fshati i Hotit, ata zune vend ne nje rrafshine siper qytetit, ku ndertuan Hotin e Ri, P. Traboini me shpenximet e veta ndertoi shkollen e fshatit dhe sherbeu si mesues vullnetar e papagese derisa Qeveria e asaj kohe, u detyrua ta pranoje perfshirjen e saj ne sistemin arsimor te shtetit, me perkrahjen qe i dha P. Traboinit ministri i Arsimit, Hil Mosi, me te cilin e lidhte miqesia si bashkluftetare te pavaresise.

Lidhur me Palok Traboinin Kerkimet e mia Doreshkrim i vitit 1908 Ne librin e Petraq Pepos Hylli i Drites Nr. 11, 1937 Kujtime e dy nxenesve Darka me Ded Gjo' Lulin... Letra e Andrea Skanjetit Episod nga rrethimi i Shkodres Rreth Palok Traboinit - nga Gjush Sheldia Ded Gjo Luli nė poemėn "Lufta e Maleve" tė Palokė Traboinit - nga Fran Camaj Nė prag tė Pavarėsisė - nga Prof. Dr. Gazmend Shpuza - Mbresa pėr librin "Gjurmė nė histori": Nė kėrkim tė rrėnjėve - nga Dr. Hamit Boriēi - Nė faqet e gazetės “Illyria” New York: Ded Gjo' Luli: Pushkė e ngrehun pėr Shqipėrin - nga DALIP GRECA Publicistike nga Palok Traboini Lidhesia forcon kombin Gjinia e kombit shqiptar Kthjellimi i mendjes se kombit Gjak pa Gjak Vrasjet tona Dy dokumenta te mesuesise Poema LUFTA E MALEVE I - Duel Iradja e u ndrrue zakoni II - Ne shtat malet na u hap zani III - Filloi lufta n'bajrak t' Hotit IV - Dergut Pasha muer haberrin V - Mirash Luca e Nikoll Miri VI - Gjam e ushtime vjen prej Deēiēit VII - Ded Gjo Luli u cue ne kame Dėshmoret e Hotit

GJURME NE HISTORI Dokumentat e ēdo gjė tjeter qė botohet nė kėtė liber, nė kujtim tė Palok Traboinit, janė qėmtuar nėpėr vite harrese e mohimi, me durim e pasion dhe i afrohen lexuesit, mė sė shumti brezave tė rinj tė Hotit tė ndarė mizorisht kėndej e andej kufirit e tė shpėmdarė nėpėr botė, me krenarinė qė duhet tė ketė, ēdo bir i rracės shqiptare pėr prejardhjen, rrėnjėt e trungun e tė parėve, duke ndjekur kėshillen e Barletit tė Madh: “Gjithsekush shkon nė rrjedhen e gjakut tė kombit tė vet!” Kopertina e librit "Gjurmė nė histori", tė shkruar nga Kolec Traboini. Libri kushtuar P. Traboinit dhe me pjese nga shkrimet e tij botuar ne shtypin shqiptar ne vitet e luftes per pavaresi. Ky liber ne te cilen perfshihen dokumenta dhe deshmi nga jeta e Palok Traboinit, u botua nga i biri Kolec Traboini pas hulumtimeve te gjata neper vite ne arkivat, biblotekat dhe kujtesen e njerezeve, sepse nga babai tij i vdekur nuk kishte arritur te ruhej asnje dokument, madje vete origjinali i poemes ishte zhdukur, dhe pak shpresa mbeteshin se do gjendej. Per fat regjisori i njohur shkodran Andrea Skanjeti, nga deshira per ta botuar qe ne fund te viteve 50, kishte mbajtur nje kopje te daktilografuar, qe per nje kohe te gjate mbeti ne arkivin e Insitutit te Historise ne Tirane, pa u trajtuar nga studiuesit. Libri "Gjurme ne histori" kushtuar Palok Traboinit si mesues poet dhe luftetar, eshte botuar ne vitin 1995 ne Athine. Ne faqen e pare te librit eshte fotografia e flamurit te ngritur ne Deēiē, per te cilin Palok Traboini u ngarkua nga Ded Gjo Luli, qe permes Dalmacise ta sillte ne Hot. Pervec deshmive te tjera te botuara ne shtypin shqiptar qe e mbeshtesin kete fakt, eshte edhe vete poema e Palok Traboinit e cila pershkruan ardhjen e flamurit dhe ngritjen e tij ne Deēiē. Fotografia e gjetur gjate kerkimeve ne Fototeken Marubi dhe e botuar ne nje album ku ndodhet edhe Palok Traboini dhe Marubi ka shenuar se jane disa nga Flamurtaret e Deēiēit 1911, eshte nje burim tjeter informacioni, qe verteton se Palok Traboini ka sjelle ne Atdhe famurin e ngritur ne Deēiē me 6 prill 1911, flamur i cili eshte punuar ne nje nga puntorite e prodhimeve te mjeteve artistike ne Vjene. Ded Gjo Luli dhe luftetaret e Hotit mund te kishin ngritur edhe ndonje flamur tjeter, nga ato qe mund te punoheshin ne terzite vendase, por ata kembengulen per ta porositur ne nje kryeqytet europian per ti dhene nje solemnitet dhe madheshti te nje akti te jashzakonshem ne historine e Shqiperise, ku brenda trojeve te shqiptareve, me guxim, u shpalos Flamuri i shenjte i Skenderbeut. Foto e vitit 1908: Me nr. 1, Ded Gjo Luli - prijesi i Kryengritjeve, nr. 2, Deli Meta - bajraktari i Hotit, nr. 3, Ded Nika - bajraktari i Grudes, e me nr. 4, Palok Traboini. Kjo fotografi ne arkivin e Marubit ka shenimin: "Luftetaret qe ngriten flamurin ne Deēiē." Djathtas, rrjeshti dyte, ne profil, ndenjur, Palok Traboini. Palok Traboini me te shoqen Katrina Skanjeti, vajza e Motres Tone, mbese e Kol Idromenos. Palok Traboini, i veshur me rrobe kombetare, ne kohen kur sapo kishte mbaruar studimet ne shkollen tregtare italiane, Shkoder, dale me mesuesin vet, Andrea Skanjeti, burri i Motres Tone dhe babai i Katrina Skanjeti-Traboini. Copyrights: K.Traboini, Boston 2003

Hyrje | Kopjimi | Lart